تعداد تأليفات فيض ملّا محسن فيض كاشاني با جهد بليغ خويش موفّق به تأليف دهها اثر ارزشمند شده است برخى آنرا نزديك به دويست اثر « 1 » ، بعضي بيش از 120 عدد « 2 » وبرخى ديگر حدود يكصد اثر بشمار آورده « 3 » وعدّه‌اى نيز از 144 اثر أو نام برده‌اند « 4 » . فيض در فهرست نخست خود ( در سال 1067 ه ق ) به 41 اثر خويش اشاره كرده ودر فهرست دوم ( در سال 1089 ه ق ) از 115 اثر ياد مىنمايد « 5 » ولى در فهرست سوم خود - كه در سال 1090 ه ق تنظيم نموده - عناوين يكصد كتاب ورسالهء خويش را آورده است « 6 » . تنوّع عناوين برخى از آثار وتكثّر أبواب بعضي از آنها وهمچنين عدم شناسايى مؤلّفان برخى آثار وزمان تأليف آنها ودر نتيجة منسوب نمودن آنها به فيض ، موجب گرديده تا مترجمين در تعداد آثار فيض اختلاف نمايند . ضرورت ارائه‌ى ديدگاه مترجمان ومحقّقان در زمينهء شخصيت فيض ديدگاه‌هاى عالمان ومحقّقان بزرگ در زمينه شخصيت علمي وآثار فيض كاشاني ، يكى از مهمترين منابع براي آگاهى از آن عالم گرانسنگ مىباشد . ما براي بدست دادن اين ديدگاهها ، متن نگاشته‌هاى مهم را انتخاب وبا عنوان « أقوال العلماء في ترجمة المولى محسن فيض الكاشانيّ رحمه الله » ارائه نموده‌ايم . سيّد أبو القاسم نقيبى

--> ( 1 ) - قصص العلماء ، ص 324 - 328 . ( 2 ) - ريحانة الأدب ، ميرزا محمّدعلى مدرّس تبريزى ، ج 4 ، 78 - 374 . ( 3 ) - الكنى والألقاب ، شيخ عبّاس قمّى ، كتابخانهء صدر ، ج 3 ص 40 . ( 4 ) - فيوضات الفيض ، ص 44 - 59 . ( 5 ) - فهرست‌هاى خودنوشت فيض ، محسن ناجى ، صص 43 و 44 و 211 . ( 6 ) - الذّريعة ، ج 16 ص 379 .